ARA
İŞ'TE BAŞARI HİKAYELERİ

İzmir Çamlaraltı Koleji Başarı Hikayesi

İzmir Çamlaraltı Koleji

1954 yılında Mehmet Ali Sertatıl tarafından 14 öğrenciyle eğitim ve öğretim faaliyetlerine başlayan, 1955-1956 öğretim yılında ortaokul ve lise kısımlarını bünyesine katan İzmir Özel Çamlaraltı Koleji, bugün ülkemizin farklı kademelerinde görev yapan 4.000'i aşkın mezunlarıyla gurur duymaktadır. Devamı

COĞRAFİ İŞARETLER VE TARIM

Google Facebook del.icio.us StumbleUpon Twitter Digg

Yayın Tarihi: 25.05.2016

Ülkemizde 555 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yasal zemine kavuşan Coğrafi İşaret kavramı, 27.06.1995 tarih 22326 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmelikle işlerlik kazanmıştır.

Coğrafi işaret ilgili KHK'de "Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretlerdir" şeklinde tanımlanmıştır.

Ülkemizde genel olarak bakıldığında coğrafi işaretleme işlemine tabi toplam 181 ürün tescil edilmiş durumdadır. Bu ürünlerden oldukça önemli bir bölümünün direkt olarak üretilen tarımsal ürün olduğu (Malatya kayısısı, Salihli kirazı, Giresun tombul fındığı vb.) kalan ürünlerden önemli bir bölümünün ise ana maddesi tarımsal ürünler olan ancak yöresel işleme teknikleri ile geliştirilerek tüketime sunulan ürünler (Mersin cezeryesi, Kayseri pastırması vb.) olduğunu görüyoruz.

Coğrafi işareti taşıyan ürünleri üretenlerin tanımı ise aynı KHK'de" tarım ürünleri, el sanatları ve sanayi ürünlerini üretenler veya doğal ürünleri kullanıma hazır hale getirenler veya yukarıda sayılanların ticaretini yapanlardır" şeklinde yer alıyor.

Bu sistemde ürünler menşe adı ve mahreç işareti olmak üzere iki şekilde değerlendiriliyor.

Menşe adında, ürünlerin sınırları belli bir bölge dışında hiçbir şekilde üretilemiyor olması gerekirken (Malatya kayısısı, Elazığ öküzgözü üzümü gibi.)

Mahreç işaretinde ise, ürünlerin en az bir özelliği işaretlenen bölgeye ait olmakla birlikte başka bölgelerde de üretilebilir olması (Çorum leblebisi, Isparta halısı gibi) esastır.

Bu işaretleme sistemi ile sağlanması öngörülen temel faydalar şöyle sıralanabilir:

  • Ürünün korunması,
  • Üreticinin korunması,
  • Tüketicinin korunması,
  • Ürün tanıtımının yapılarak erişim kanallarının bilinir hale getirilmesi,
  • Ürün özellikleri ve kalitesinin belirlenmesi,
  • Yerel ve kültürel değerlerin korunması, ve
  • Yörenin tanıtımına katkı sunulması.

Tarımsal ürünlerin ülke içi pazarlanmasında yöresel özellikler oldukça önemli bir faktördür. Örneğin Erzincan tulum peyniri, Kars kaşarı gibi ürünler yörelere özgü bitki örtüsü ile beslenen hayvanların sütünden yapıldığı için kendine özgü lezzet ve görünüşe sahiptir.

Bu ürünler belirtilen özellikleri sebebiyle piyasada yoğun talep görürler.Bu da gerçekte yörelerde üretilmemesine rağmen yöresel isimler kullanılarak aslında o yöreye ait olmayan benzer ürünlerin yöresel isimler altında pazarlaması gibi uygulamaları beraberinde getirmektedir.Bazı ürünlerde yöresel toplam üretim miktarını çok aşan miktarlarda pazarlamalar yapıldığı gözlenmektedir.

Örneğin yılda üretilen İspir fasulyesi ile piyasada aynı isimle satılan fasulye miktarı arasında önemli farklar oluşmaktadır. Bu uygulama hem üretici hem de tüketici bazında önemli sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Busorunlardan önemli olanlarını sıralarsak:

  • Üretici kazançları arz fazlası sebebiyle düşmektedir.
  • Ürün özellikleri sorgulanır hale gelmekte ve talep düşüşleri olmaktadır.
  • Uygulamaya konu olan satıcılar ek harcama yapmadan haksız kazanç elde etmektedir.
  • Ürün kalitesi düşmektedir.
  • Tüketiciler kandırılmakta ve fazla harcama yapmaktadır.

Bu olumsuzlukların ortadan kaldırılarak piyasada hem üretici hem de tüketici bakımından ideal koşulların sağlanması için coğrafi işaret sistemi son derece önemlidir.

Kanun koyucu bu ortamın sağlanabilmesi için önemli cezai yaptırımlar da ön görmekte ve sistemi tehdit edecek uygulamaları cezalandırmaktadır.Para cezası sınırları 14.000-46.000 TL arasında,hapis cezaları ise 2-4 yıl aralığında değişmekte olup kovuşturmalar şikayete tabidir.

Sistemin en önemli özelliklerinden biriside coğrafi işaretleme ile sağlanacak faydanın kişisel değil bir bölgede yaşayan ve işaretlenen üretimi yapan herkesin faydalanacağı bir uygulama olmasıdır. Coğrafi işaretleme konusunda üretici gerçek ve tüzel kişiler,tüketici dernekleri,yöresel kamu kuruluşları veya sadece bu iş için bir araya gelmiş gruplar coğrafi işaretleme için başvuruda bulunabilirler.Coğrafi işaretleme iş akışı aşağıdaki sıralamaya göre yapılmaktadır:
  • İşaretlemeye tabi olacak ürünün belirlenmesi,
  • Ürün özelliklerinin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesi,
  • Denetim mekanizmasının kurularak ilgili belgelerin alınması,
  • Tescil için gerekli paranın Türk Patent Enstitüsü (TPE) hesaplarına yatırılması,
  • İnceleme için Türk Patent Enstitüsü'ne başvurulması,
  • Başvurunun TPE tarafından incelenerek olumlu /olumsuz sonuçlandırılması,
  • Sonuçların resmi gazetede ve basında yayınlanması,
  • Yayın tarihinden 6 ay sonra itiraz olmazsa tescil işleminin yapılması.

Coğrafi işaretleme işlemlerinin yapılması amacıyla Türk Patent Enstitüsü görevlendirilmiş olup konu hakkında detaylı bilgilere www.tpe.gov.tr web adresinden ulaşılabilir.

Coğrafi işaretleme sisteminin ülkemiz tarımına katkısının maksimum seviyelere çıkarılabilmesi için aşağıdaki önerileri sıralayabiliriz:

  • Coğrafi işaretli üretimler konusunda genç üreticiler için oluşturulan desteklemeler yaygınlaştırılabilir.
  • Bu üretimlerin kredileri hacim, maliyet, vade bakımında özelleştirilebilir.
  • Bu üretimlere uluslararası ölçekte tanıtım desteği verilebilir.
  • Her ürün için internet satış kanalları oluşturularak pazarlama ve satış faaliyetleri desteklenebilir.
  • Bilinen ve çeşitli sebeplerle coğrafi işaretleme işlemi yapılmamış ürünlerin sisteme dahil edilmesi için kamu desteği sağlanabilir.
  • Üretimlerin standartlarının oluşturulması için destek sağlanabilir.
  • Bu ürünlerin AB coğrafi işaretli ürünleri arasında yer alması için destek sağlanabilir.
  • Üreticilere kamu kurumlarınca proje desteği sağlanabilir.
  • Sadece bu konu ile ilgili bir birim oluşturularak coğrafi işaretlemesi yapılmış/yapılacak ürünlerin işlemlerinin tek elden yapılması çok fayda sağlayabilir.

Bütün bu konular dikkate alındığında tarımsal üretim ve tarımda çalışan nüfusun gelir seviyesinin yükseltilmesi bakımından coğrafi işaretleme sisteminin kadar önemli olduğu açıktır.Sistemin özellikle kamu desteği ile çok daha ileri boyutlara taşınması ülkemiz tarımına ciddi katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

TARIM VE HAYVANCILIK KATEGORİSİ ALTINDA YER ALAN DİĞER MAKALELER

Kenevir ve "ekosistem oluşturma"

Yazan: Dr. Rüştü Bozkurt / İşletme Yönetim Uzmanı

Yayın Tarihi: 23.09.2019

Michael G. Jacobidies HBR/T'nın son sayısında "Ekosistem ekonomisinde stratejimiz ne olmalı?" başlıklı makalesinde, "Ekosistem, birden fazla sektöre... Devamı

Kenevir üretimi ciddi biçimde sorgulanmalı

Yazan: Dr. Rüştü Bozkurt / İşletme Yönetim Uzmanı

Yayın Tarihi: 16.09.2019

Son dönemde ülkemiz insanın yaygın ilgi alanlarından biri de, hiç yabancısı olmadığımız bir bitki: Kenevir.Daha önce üretimi kısıtlanan ve izne... Devamı

Avustralya, desteklemediği tarımdan 43 milyar dolar ihracat yapıyor

Yazan: Ali Ekber Yıldırım / Tarım ve Hayvancılık Uzmanı

Yayın Tarihi: 17.06.2019

Dünyanın öbür ucundaki ülke; Avustralya'da tarım -1 Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) araştırmasına göre dünyanın en mutlu 10 ülkesi... Devamı

Tarımsal üretimde “işgücü bakışımızı” değiştirmeliyiz

Yazan: Dr. Rüştü Bozkurt / İşletme Yönetim Uzmanı

Yayın Tarihi: 03.06.2019

Geçen hafta bu sütunlardaki yazımızın son paragrafında, tarım kesiminde etkili sonuç yaratabilmenin 7 bileşenini şöyle sıraladık: Tarımsal üretimden... Devamı

Tarım ve balıkçılık ürünlerinin yatırımlarında hibeler neler?

Yazan: Dr. Mustafa Alpaslan / Vergi - Muhasebe Uzmanı

Yayın Tarihi: 22.04.2019

Amaç: - Atıkların tasfiyesi ve atıkların işlenmesiyle atıkların ekonomiye dahil edilmesi, yenilebilir enerjilerin kullanılması ve çevre dostu... Devamı