İŞ'TE KOBİ'nin avantajlarından faydalanmak için lütfen giriş yapınız.

Beni Hatırla
Şifremi Unuttum

KOBİ'lerde Satın Alma

Google Yahoo Facebook del.icio.us StumbleUpon Twitter Digg

Yayın Tarihi: 19.09.2011

Ürettiğimiz ürünler için bir süreç yaşıyoruz. Sattığımız her ürünün başlangıcı, üretim için gereken hammaddenin, yarı mamulün, yardımcı malzemenin, sarf malzemesinin tesisimize girmesi ile başlıyor. Başka malzemeler de satın alıyoruz. Üretim ve işletmenin çalışması için makine, ekipman, teçhizat, yakıt, çalışmak için elektrik, doğalgaz satın alıyoruz. Hukuk, mali müşavirlik, bilgi sistemleri, eğitim, danışmanlıklarımız gibi satın almalarımız da söz konusu.

Üretim bu girdilerin birleştirilip değer yaratıldığı ve kullanılabilir son ürüne dönüştürme operasyonudur. Bundan dolayı süreci Satın Alma - Değer Yaratma ve Satış gibi üç bölüme bölüyoruz. Talep yaratılması, müşteri ilişkileri, insan kaynakları, mali işler, bilgi sistemleri, ARGE, iade yönetimi de bu sürecin içinde bir yerde karşılaştığımız destek birimleridir.

Eski bir İngiliz dostumun sözüdür "Malı satarken değil, satın alırken kazanırsın". Satış fiyatlarının pazar fiyatı olduğu bir yerde satış fiyatlarını lehimize değiştirme olanağımız yoktur. Pazar kendi doğru satın alma fiyatını kendisi belirler. Üretim maliyetlerinin birine eşit olduğu bir ortamda, kar satın alma ile yaratılır ve  satın alma kritik olmaktadır. Satın almaya sadece satın alma maliyeti olarak bakmamalıyız. Doğru bir satın alma planlaması bir yandan satışları arttırırken; bulunabilme, boşta beklemenin azalması, ürün karşılanma oranlarının yükselmesi, maliyetlerin düşürülmesi açısından da önem kazanmaktadır. Stoklarımızı minimize edecek bir satın alma sistemi doğru yönetilirse en büyük kar kapısıdır. Doğru ürün, kalite uygunluğu, kriz zamanında acil teslimatlar satın alma kriterleri içinde yer almaktadır.

Verimli bir satın alma için departmanlaşma gereklidir. Muhasebenin, insan kaynaklarının hatta fabrika yönetiminin satın almaya yan bir iş olarak bakması önemli sorunlar yaratır, şeffaflığı, sistemselliği önler. Satın alma işletmelerde bağımsız bir bölüm olmalıdır. Satın alınacak ürünler gruplanmalıdır. Üretim için gereken ürünler üretim programına paralel olarak minimum stok tutacak, gerekli olduğu zaman temin edilecek hatta ihtiyaç anında temin edilecek JIT ( just in time) sistemi ile temin edilmelidir. Tedarikçilerle mutlaka sözleşmeler yapılmalı, tedarik bu sözleşme çerçevesinde gerçekleşmelidir. Özelikle işletme içinde yer tutan havaleli, ucuz malzemeler bu sisteme dahil edilmelidir. İşletme içinde hacim kaplamayan, pahalı ürünler için finans yükü getirmeyecek bir sistem söz konusudur. Halk arasında "konsinye alım" dediğimiz bu sistemle kullanılacak olan malzemeler daha büyük adetlerle temin edilmeli ve kullanıldıkça tedarikçinin fatura kesmesi sağlanmalıdır. Temin maliyetini azaltan bu sistem büyük fabrikalar için büyük oranda kullanılmaktadır ve KOBİ'ler için de yararlı bir sistemdir.

Ofis içinde kullanılan sarf malzemeleri de önemli bir maliyet unsurudur. Temizlik malzemeleri, kırtasiyeler, bilgisayar sarf malzemeleri, çay, kahve, şeker gibi tüketim malzemeleri de farklı bir sistemle temin edilmelidir. Kalem sayısı büyük, maddi değeri düşük olan bu tip malzemeler için toplu alım yetersiz kalmaktadır. Her bir malzemenin farklı tedarikçilerden alınması da satın almanın iş yükünü arttırmaktadır. Küçük faturalar için gereksiz zaman harcanmaktadır. Bu tip ofis malzemeleri için en doğru temin yöntemi internet üzerinden sipariş verilmesidir. Avansas gibi ( www.avansas.com) web siteleri binlerce ofis malzemesini çok uygun fiyatlarla temin edebilmektedir. İnternete bağlanıp kullanışlı ekranlarda ihtiyaçların temin edilmesi, bazı ihtiyaçların otomatik siparişlere bağlanması satın almanın iş yükünü azaltmaktadır. Siparişi takip eden bir kaç saat, maksimum bir gün içinde KOBİ'lerin kapısına kadar teslim edilebilen ürünler için satın almanın eleman yollaması, emek ve zaman harcaması gereksiz hale gelmiştir. Web siteleri üzerinden yapılan satışlar KOBİ'lere büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Geçmiş alımların analizi, paket sipariş yaratılması, call center hizmeti ile özel isteklere cevap verilmesi internet sitelerinin avantajlarındandır.

KOBİ'ler hizmet alımları için de hazır olmalıdır. Yemek hizmeti, personel servis hizmeti, güvenlik, bilgi sistemleri bakımı, kısa süreli eleman ihtiyacı kurum içinde değil dışarıdan sağlanmalıdır. Bu işler için kurulmuş ve hizmet veren firmalardan bu hizmetler satın alınmalıdır. Büyük ölçekli çalıştıkları için maliyetleri uygun, hizmet kaliteleri yüksek olan bu kurumlar kendi denetimlerini kendilerinin yapabilmesi açısından da tercih edilmelidir. Böylece yönetim ve satın alma bu konularda zaman ve kaynak harcamayacak doğrudan bu hizmetleri kullanacaklardır.

Lojistik de dışarıdan satın alınabilecek hizmetlerden birisidir. Üretim yapan KOBİ'ler için üretim öncesi malzemelerin ve üretilen ürünlerin yakın yerde deposu olan bir lojistik firmasına aktarılması büyük avantaj sağlamaktadır. Bu şirketler üretim anında malzemeleri gruplayarak, hatta bazı montajları yaparak malzemeleri üretim noktasına kadar getirmekte, tezgahtan çıkan ürünün kutulaması, kolilemesi, paletlemesi dahil hizmet vermekte ve kendi depolarına taşımaktadırlar. Bu sayede kısıtlı çalışma alanında üretim yapan KOBİ'ler üretimlerini daha rahat gerçekleştirmekte ve tam kapasite üretim yapma şansına kavuşmaktadırlar.

Satış sonrası dağıtım da lojistik şirketlere verilmelidir. Büyük ölçekte çalışan lojistik firmaların ürün başına taşıma maliyetleri KOBİ'lerin kendi araçları ile yaptıkları taşımadan her zaman düşük olmaktadır. Özellikle küçük ölçekli taşımaların KOBİ'lerin kendi araçları ile yapılması kapasitenin boşa kullanımı olarak değerlendirilmektedir. Gereksizdir, pahalıdır.

Satın alma iş süreçlerimiz içinde en önemli olan süreçlerden biridir. İncelenmesi ve kurumlara uygun yapılanması şarttır.

SEKTÖREL KATEGORİSİ ALTINDA YER ALAN DİĞER MAKALELER

KOBİ’lere Fırsatlar ve Savunma Sanayi

Yazan: Osman Arolat / Dünya Gazetesi Başyazarı

Yayın Tarihi: 19.04.2012

Gün geçmiyor ki, KOBİ'lere destek konusunda yeni açıklamalarla karşılaşmayalım. Son Teşvik Sistemi içinde KOBİ'lerin beşi bir yerdeler yaratmaları... Devamı

Sigorta zenginleşme aracı olmamalı

Yazan: Can Kantar / Dünya Gazetesi Yazarı

Yayın Tarihi: 01.08.2011

Sigorta güvencesi beklenmeyen risklere karşı tercih edilen bir olgudur. Ne yazık ki sigortayı bir zenginleşme aracı olarak görenlerin sayısı da hiç... Devamı

2023 Yılında KOBİ'ler ve Lojistik

Yazan: Atilla Yıldıztekin / Lojistik Yönetim Danışmanı

Yayın Tarihi: 23.06.2011

Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100. yılını 2023 yılında kutlayacağız. Bu kutlamanın tek günlük bir kutlama olmayacağına, en az bir haftalık bir kutlama... Devamı

Kimyanın Gelişmesi İçin Organize Şart!

Yazan: Taylan Erten / Dünya Gazetesi Yazarı

Yayın Tarihi: 09.06.2011

  Türkiye kimya sanayiinin yüzde 97'si küçük ve orta ölçekli (KOBİ) işletmelerden oluşuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaynaklı verilere göre... Devamı

“Sağlık Olsun” Demekle Olmuyor

Yazan: Can Kantar / Dünya Gazetesi Yazarı

Yayın Tarihi: 16.05.2011

"Önce sağlık" denir hep. Kimi de der ki "Önce para hocam, parası olan için her şey kolay". Sağlık bambaşka bir şey. İnsan sağlığının kıymetini... Devamı