Teşekkürler...
Mesajınız gönderilmiştir.
Yayın Tarihi: 23.05.2011
Dünyanın en önemli sorunlarından birisi hububat fiyatındaki artış oldu. Özellikle buğdaydaki fiyat artışı dikkat çekiyor. Buğdayda son bir yılda fiyat yüzde 100 oranında arttı. Artış trendinin sürecek olması yoksul ve ithalatçı ülkeleri endişelendiriyor.
Bu sezonun üretim, tüketim ve stok durumuna bakıldığında hububat piyasalarında çok büyük bir değişiklik olmayacağı ancak fiyat artış trendinin devam edeceği tahmin ediliyor.
Uluslararası Hububat Konseyi verilerine göre, 2010/11 sezonunda buğday üretiminin 649,6 milyon ton, arpa üretiminin 123,8 milyon ton ve mısır üretiminin ise 809,2 milyon ton olması bekleniyor. Ürün bazındaki gelişmeler özetle şöyle:
Buğday stokları eriyor
Uluslararası Hububat Konseyi, 2010/11 sezonunda dünya buğday üretiminin 649,6 milyon ton olacağı tahmininde bulundu. Aynı dönemde buğday tüketiminin ise 662 milyon ton olacağı tahmin ediliyor. Bu geçen yıla göre tüketimin yüzde 2 artacağını gösteriyor. Buğdayda asıl çarpıcı gelişme stoklarda yaşanacak. Konsey'in tahminine göre Avrupa Birliği ve Rusya'daki keskin gerilemeler nedeniyle dünya buğday stoku 13 milyon ton azalarak 186 milyon ton seviyesine inmesi öngörülüyor.
Arpa üretimi 40 yılın en düşük seviyesinde
Hububat ürünlerinden bu sezon en düşük üretim arpada yaşanacak gibi görünüyor. 2010-2011 döneminde dünya arpa verimi elverişsiz hava koşullarının Bağımsız Devletler Topluluğu, Avrupa Birliği, Kanada ve Kuzey Afrika'da mahsulü etkilemesi nedeniyle arpa üretimi kırk yılın en düşük seviyesine inmesi bekleniyor. Tahminlere göre bu sezon dünya arpa üretimi 123,8 milyon ton olacak. Dünya arpa stoku ise 27.5 milyon ton. Dünya arpa tüketiminin ise 135,8 milyon ton olacağı hesaplanıyor.
Mısırda tüketim artıyor
Aynı dönemde dünya mısır üretiminin 809 milyon ton gerçekleşmesi bekleniyor. Mısır tüketiminin ise artan yemlik, endüstriyel ve yemeklik talebin 2010/11 döneminde global mısır tüketimini rekor seviyeye 843 milyon tona ulaşmasını sağlayacak. Buna bağlı olarak mısır stoklarının yüzde 22 gerileyerek 119 milyon ton olması öngörülüyor.
Türkiye'de durum nedir?
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2009 yılında Türkiye'de 20 milyon 600 bin ton buğday, 7 milyon 300 bin ton arpa, 343 bin ton çavdar, 218 bin ton yulaf, 99 bin ton tritikale üretildi. 2010 yılında 19 milyon 660 bin ton buğday, 7 milyon 240 bin ton arpa, 366 bin ton çavdar, 204 bin ton yulaf, 93 bin ton tritikale üretimi tahmin edilmiştir. Hububat ürünlerinde toplam üretim, 2009'da 28 milyon 560 bin ton iken 2010'da yüzde 3,5'lik bir azalışla 27 milyon 563 bin ton olarak beklenmektedir.
Geçen yıla göre hava şartlarına bağlı olarak bu yıl buğday hasadı 10 gün geç başladı. Hububatta gelişmeler ve beklentiler özetle şöyle:
Bahar yağmurlarının etkisi ile verim yükseldi. Beş yıl aradan sonra ilk kez 21 milyon tonluk buğday rekoltesi bekleniyor. 2007-2008 dönemindeki kuraklık nedeniyle rekolte 17 milyon tona kadar gerilemişti. Geçen yıl buğday üretimi 19,6 milyon tondu. Buğday üretiminde sorun olmayacak.
Geçen yıl, Toprak Mahsulleri Ofisi, Haziran, Temmuz ve Ağustos dönemi için ekmeklik buğdayın alım fiyatını kilogram başına 55 kuruş olarak açıkladı. Her ay 1 kuruşluk artışla Eylül'de 56, Ekim'de 57 ve Kasım'da 58 kuruş olarak belirlendi. Serbest piyasada buğdayın alım fiyatı 55 kuruş oldu. Buğday çiftçinin elinden çıktıktan sonra fiyat hızla arttı. 2010'nun sonlarına doğru kilosu 80 kuruşa kadar çıktı. Dünyada ve Türkiye'de son bir yılda buğday fiyatı yüzde 40 ile yüzde 100 oranında arttı. Kuraklığın etkili olduğu Rusya'da 2010 sonun kadar buğday ihracatı yasaklandı. Buğday ithalatçısı ülkeler daha yüksek fiyatla ithalat yapmak zorunda kaldı.
Hasat öncesi ithalat endişe yarattı
Bakanlar Kurulu, 22 Aralık 2010 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan kararı ile Toprak Mahsulleri Ofisi'ne 31 Aralık 2011'e kadar sıfır gümrükle 1 milyon ton buğday ithal etme yetkisi verdi. Bu karar spekülatif amaçlı fiyat artışını frenledi. Piyasada belli bir denge sağlandı. Üretici, un sanayicisi ve sektördeki hemen herkes bu müdahaleyi "yerinde bir karar" olarak destekledi. Bakanlar Kurulu, Toprak Mahsulleri Ofisi'ne verdiği 1 milyon tonluk ithalatla yetinmedi. 25 Şubat 2011 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan kararı ile 1 Mayıs 2011 tarihine kadar özel sektöre de sıfır gümrükle buğday ithalat izni verdi. Bu karar çok tartışıldı. Hasada çok kısa bir süre kalıncaya kadar yüzde 130'luk gümrük vergisinin sıfırlanarak özel sektöre buğday ithal etme hakkı tanınması un sanayicileri de dâhil geniş bir kesimin tepkisine neden oldu. Nitekim bu kararın olumsuz etkileri 2011 yılı buğday piyasasına yansıyacak gibi görünüyor. Sıfır gümrükle ne kadar buğday ithal edildiği bilinmiyor. Ancak, piyasaya giren buğday yerli üretimi olumsuz etkileyecek. Tüccar veya sanayici "elimde buğday var" diyerek buğday alımında nazlı davranacak. Bu yaklaşım fiyatın düşük oluşmasını sağlayabilir. Bu nedenle Toprak Mahsulleri Ofisi'nin açıklayacağı fiyat ve alım politikası çok büyük önem taşıyor.
2011 ürünü buğdaya kilo başına 5 kuruş destekleme primi ödenecek. Hükümet 3 yıldır buğday destekleme primini artırmıyor. 2009 ve 2010'dan sonra 2011'de de buğday üreticisine 5 kuruş prim ödenecek.
Toprak Mahsulleri Ofisi yeni sezona 1 milyon 354 bin ton buğday stoku ile giriyor. Özel sektörün elinde ne kadar stok olduğu bilinmiyor. Bu yıl ki rekoltenin de 21 milyon ton olduğu dikkate alınırsa 2011'de buğday ithalatına ihtiyaç olmayacağı tahmin ediliyor.
Özetle, hububat piyasalarında özellikle buğdayda yine hareketli bir sezon yaşanacak.
TARIM VE HAYVANCILIK KATEGORİSİ ALTINDA YER ALAN DİĞER MAKALELER
Yazan: Erdoğan Kahya / Dünya Gazetesi Yazarı
Yayın Tarihi: 21.11.2011
Ülkemizdeki 17 Tarım Satış Kooperatifler Birliği'nden biri olan Antbirlik 1952 yılında kurulmuş. Aradan geçen 59 yılda neler yaşamadı ki? Dile kolay... 
